Yargıdan Tarihi Karar: Sokak Hayvanları Genelgesi İptal Edildi
Danıştay'dan sokak hayvanları için müjdeli haber! Sahipsiz hayvanların toplanmasına yönelik İçişleri Bakanlığı genelgesi hukuka aykırı bulunarak iptal edildi. İşte detaylar...
Hayvan hakları savunucuları, yerel hayvan koruma görevlileri ve milyonlarca hayvansever için 2025 yılının en önemli hukuki zaferi ilan edildi. İçişleri Bakanlığı tarafından yayımlanan ve sahipsiz hayvanların "toplanarak barınaklara hapsedilmesinin" önünü açan genelge, Danıştay tarafından hukuka aykırı bulunarak durduruldu. Bu karar, sokaktaki canların yaşam hakkı mücadelesinde bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
Dava Süreci ve Kararın Gerekçesi
İçişleri Bakanlığı’nın 81 il valiliğine gönderdiği genelge, sahipsiz hayvanların çevre sağlığı ve güvenliği gerekçe gösterilerek belediyeler tarafından toplanmasını öngörüyordu. Ancak hayvan hakları dernekleri ve baroların açtığı davada yargı, idarenin düzenleme yetkisinin sınırlarını hatırlattı.
Danıştay, verdiği kararda "Normlar Hiyerarşisi" ilkesine atıfta bulunarak, hiçbir genelgenin mevcut bir kanunun (5199 Sayılı Hayvanları Koruma Kanunu) üzerinde olamayacağını hükme bağladı. Mahkeme, kanunda açıkça belirtilen "rehabilite edilen hayvanların alındıkları ortama bırakılması" esasının, bakanlık talimatıyla ortadan kaldırılamayacağını vurguladı.
Kararın Öne Çıkan Kritik Noktaları
Toplatma Hukuken Geçersiz: Mahkeme, sadece "sahipsiz" olmanın bir hayvanın toplanması için yeterli bir sebep olmadığını belirtti. Saldırganlık veya hastalık gibi somut bir gerekçe olmaksızın hayvanların yaşam alanlarından koparılması hukuka aykırı bulundu.
"Yerinde Yaşat" İlkesi Tescillendi: Karar ile birlikte, sokak hayvanlarının mahallelerin bir parçası olduğu ve koruma altındaki "yerinde yaşatılması" gerektiği prensibi yargı tarafından yeniden tescil edilmiş oldu.
Belediyelerin Yetki Sınırı: Belediyelerin sadece genelgeye dayanarak yaptıkları "süresiz hapsetme" uygulamalarının yasal dayanağı çökmüş oldu.
STK’lardan "Geç Gelen Adalet" Vurgusu
Kararın ardından açıklama yapan hayvan hakları temsilcileri, sonucun sevindirici olduğunu ancak geçen süre zarfında telafisi güç zararlar doğduğunu belirtti. Birçok canın bu genelgeye dayanarak toplandığı, bilinmez yerlere bırakıldığı veya uygun olmayan barınak koşullarında yaşamını yitirdiği ifade edildi. Uzmanlar, "Hukuk kazandı ancak bu süreçte mağdur edilen her bir canın hesabının sorulması gerekiyor," diyerek sürecin takipçisi olacaklarını bildirdiler.
Şimdi Ne Olacak? Uygulamada Neler Değişecek?
Bu kararla birlikte Türkiye genelinde sahipsiz hayvanlara yönelik uygulamalarda şu değişikliklerin yapılması bekleniyor:
Toplatmalar Durdurulmalı: Belediyeler, sağlıklı ve uysal hayvanları sokaklardan toplama faaliyetlerine derhal son vermek zorunda.
Gönüllülerin Hakları: Gönüllülerin besleme ve bakım hakkı üzerindeki baskılar hukuken geçersiz hale geldi. Park ve bahçelerdeki besleme odaklarına müdahale edilmesi artık yasal bir zemine dayanmıyor.
Kısırlaştırma Odaklılık: Karar, yerel yönetimlerin enerjisini "toplama" yerine, kanunun asıl emri olan "kısırlaştırma ve rehabilitasyon" süreçlerine kaydırması gerektiğini bir kez daha hatırlatıyor.
Bu karar, sokaktaki dostlarımızın sessiz çığlığının yargıda yankı bulmasıdır. Patimapp olarak, mahallelerimizin neşesi olan can dostlarımızın yasal haklarını takip etmeye ve gelişmeleri anbean sizlere aktarmaya devam edeceğiz.